Informazions curtas

 

O nuebo Gubierno d'Aragón, presidito por Javier Lambán, ha nunziato que derogará a Lei de Luengas d'o PP

O Gubierno salito d'as urnas en a primabera de 2015 e presidito por Javier Lambán ha nunziato que ascape piensa derogar a encara bixén Lei de Luengas que en 2013 aprebó o gubierno de Luisa Fernanda Rudi, an que os aragoneses s'enteroron que en Aragón se charraban dos nuebas luengas "lapao" e "lapapyp".

Parixe estar que bi ha, á lo menos, boluntá de recuperar o nombre d'as dos luengas aragonesas diferens d'o castellano: aragonés e catalán.

Caldrá asperar á beyer que fan, porque tamién Marcelino Iglesias (compai de partito de Lambán) en o suyo primer discurso d'imbestidura (1999) aseguró que iba á aprebar-se una lei de luengas e aspero 10 añadas ta aprebar una muito amerata que no se parixeba cosa á l'abamproyeuto de 1998.

 

 

José Ignacio López Susín, nombrato Direutor Cheneral de Politica Lingüistica

Por primera begata en a istoria d'Aragón o gubierno ha creyato una direzión cheneral de politica lingüistica e ha meso como chefe en cap á Jose Ignacio López Susín, prestichioso churista, espierto en lechislazión sobre normalizazión lingüistica e autor de buena ripa de libros e articlos en rebistas espezializatas sobre l'aragonés, os dreitos lingüisticos e a lesicografía aragonesa.

Dende aquí li se fan plegar os millors parabiens e deseyos de que treballe por l'aragonés, que ye pegando as zagueras alentadas.

.

.

.

.

..

.

.

.

.DÍA D'A LUENGA MATERNA 2017

.Istos están bels autos ta o Día d'a Luenga Materna 2017.

20 de febrero: Enrique Satué Oliván charrará d'o suyo libro "Siente, Testimonios de aquel Pirineo." (Beyer)

23 de febrero: Presentazión d'o libro "Contribuciones al estudio del aragonés". (Beyer)

27 de febrero: "El Quijote Universal. Un proyecto multilingüe para el siglo XXI". (Beyer)

 ..

.

.

.

.

.

.

.

.CUARANTENO CABO D'AÑO D' O CONSELLO D'A FABLA ARAGONESA (1976-2016)

 

.

CU

 

 

XXIV Congreso de l'ALCEM (Asoziazión de Luengas e Culturas Europeyas Menazatas)

A finals d’o mes de chulio de 2015 (os días 23, 24 e 25) se zelebrará en Uesca o XXIV Congreso de Luengas e Culturas Europeyas Menazatas. Ya bi ha una programazión aprebata e s’ha feito ro clamamiento publico ta que toz os intresatos i pueden apuntar-se.

O tema zentral d’o Congreso, arredol d’o que chirarán os autos prenzipals ye: “¿Cómo fer que as luengas menazatas sobrebiban?” Ye de dar que l’asistenzia a o Congreso intresa a asoziazions, coleutibos u presonas embrecatas en a esfensa de luengas menazatas d’Europa, incluyindo-bi l’aragonés, una d’as luengas d’Europa con más periglo d’acotolamiento seguntes a UNESCO.

 

Ta ir enta ra fuella eleutronica d'o XXIV Congreso, punchaz aquí

 

.

.

.

.

.

.

.

.

 

 

 

Luenga&Fablas en DIALNET

Agora ye posible consultar entegramén o contenito d'a rebista zientifica Luenga&Fablas en o portal DIALNET.

Dialnet ye un portal d'espardimiento d'a produzión zientifica d'o estato español e d'o mundo lingüistico ispanoluso en cheneral, espezializato en zenzias umanas e sozials que estió creyata por a Unibersidá de A Rioxa. Tien una muito ampla base de datos d'aczeso libre, an que ye posible consultar o testo completo de moltitú de decumentos: monografías, tesis dotorals, omenaches, ponenzias, ezetra.

Dialnet ye un d'os serbizios de busca más emplegatos en o mundo academico e unibersitario d'a cultura ispana e, seguntes o ranquin d'o CSCI ye en o primer puesto europeo e o segundo á libel mundial drento d'os portals d'ista mena.
.

.

.

.

.

.

.

.

.
 

Muere Santiago Román Ledo

En as zagueras oras d'o mes de nobiembre de 2014 dixó iste mundo o escritor Santiago Román Ledo. Cautibidor de a luenga aragonesa dende o primer inte e consagrato escritor en aragonés. Autor d'obras como Rolde de broxas en Crenchafosca, Como as nabatas que baxan por o río, Cronicas d'Ardanau e Arribo en Chistau (a zaguera publicata en bida). Mayestro de profesión e bocazión adedicó a suya bida á l'amostranza, prebando de dinificar l'aragonés e amanar-lo á os escolanos e as chens en cheneral. Agora escansas en paz, pero mos queda a tuya obra. Que te baiga bueno!

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

 

La España multilingüe

Libro muito intresán de letura obligata, anque siga de 2008. "La España multilingüe: lenguas y políticas lingüísticas de España". Os enfiladors d'a publicazión son Max Doppelbauer e Peter Cichon, d'a Unibersidá de Wien (Biena, Austria).

Ye un testo muito completo ya que, antiparti de bels cabos de introdutorio e cheneral, adedica un atro cabo á cadaguna d'as minorías lingüisticas (mesmo á o bereber u tamazijt de Melilla e Zeuta).

En o que pertoca á l'aragonés cal consultar as planas 131-167.

Ta leyer u escargar o libro punchaz aquí

.

.

.

.

.

.

.

..

.

.

.

.

.Repertorio de publicazions en aragonés 1971-2013

Se trata d'un repertorio que replega todas as publicazions unitarias no periodicas en aragonés conoxitas por o replegador. Ne b'ha una buena ripa. No solamén reculle libros propiamén ditos, sino tamién librez u folletos que no portan ISBN, mesmo belunos sin piet d'imprentazión e sin calendata, sin nombre d'autor u sin espezificazión d'editor. A dificultá d'ista fayena de replecamiento, fa encara más acobaltable e emponderable o treballo. Ta leyer u escargar o repertorio`punchaz aquí.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

L'aragonés luenga estranchera ta o Gubierno PP-PAR d'Aragón

Iste Gubierno aragonés, troba cualsiquier desincusa plazible ta enrestir en cuentra de l'aragonés. En o que se supone que debeba estar un testo de refirme de a luenga aragonesa e d'os dreitos lingüisticos d'a comunidá aragonesofona, como o curriculo de Primaria, li bufa ra pocha e no li se'n da cosa en considerar a luenga aragonesa, casualmén a unica propia e pribatiba d'Aragón, como luenga estranchera, calcando cabos enteros d'o curriculo canario en o que pertoca á luengas estrancheras. Pregunta retorica: Quí yeran as presonas encargatas d'elaborar ixe curriculo? Beyer informazión en Heraldo d'Aragón (punchaz)

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

Suspensión cautelar d'o curriculo d'aragonés de Primaria

O B.O.A. (Boletín Ofizial d'Aragón) d'o 20 de chunio de 2014 publicaba a Orden d'o curriculo d'Educazión Primaria (beyer).

En o tocante á l'aragonés, a zaborrería (u amagatas intinzions, nunca se'n sape) ye total, cosa que no tien mica d'estranio si paramos cuenta en que denguno d'os encargatos ta ra suya elaborazión ye mayestro de primaria (comprebar en a pachina 8 d'o decumento instituzional), aspeuto iste que contrasta esclateramén en contimparar con os miembros de os correspondiens grupos de treballo de todas as atras arias, an que toz son mayestros (d'a escuela publica u d'a pribata, pero mayestros).

En o plazo d'alegazions ubierto por o Gubierno aragonés li plegoron zientos e zientos d'eras, mesmo de particulars, como d'asoziazions, pero o caso que les en fazioron estió nulo.

Entre as perlas emberenatas d'o testo, talmén a más dolenta yera a instituzionalizazión d'una nueba, irrazional e meyebalizante grafía imbentata por una asoziazión pribata que s'alaba dizindo-se esfensora de l'aragonés, pero que as suyas ordinazions están en castellano. Una grafía que creba de raso a que biene emplegando-se istoricamén en l'amostranza dende fa más de cuatro decadas.

Isto lebó á que a Fundazión Gaspar Torrente presentase un contenzioso con a fin de guarenziar os dreitos d'os escolanos que trigasen l'aragonés como asinatura otatiba. O Tribunal Superior de Chustizia d'Aragón, sin drentar en o fundo d'o recurso, considera que cal suspender cautelarmén o curriculo d'aragonés alazetando-se en que a inzertidumbre grafica, más que más cuan dica o inte presén s'ha benito emplegando de traza consolidata como modelo eficaz, sin de carenzias ni defizienzias, poderba fer una gran esferra. Entiende o Tribunal que no de no azeutar as midas cautelars poderba chenerar-se un mal más gran.

Manimenos, a D.Ch.A, contina erre que erre e diz que recurrirá. Cuesta replecar o enzerrinamiento en esboldregar un treballo de normalizazión de l'aragonés que no ha causato dengún problema, prozeso de normalizazión, dito siga de pasata, en o que s'han formato os imbentors d'ixa grafía enatiza.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

 

 


http://www.stea.es/comunicados/14-08-05_heraldo-5-agosto-2014.pdfhttp://www.stea.es/comunicados/14-08-05_heraldo-5-agosto-201

Sentenzia de muerte ta ra luenga aragonesa

O día 9 de mayo de 2013 será remerato  por toz os aragoneses, e por tot o mundo, como o día en que o Gubierno d'Aragón, en puesto d'esfender os dreitos lingüisticos d'os suyos ziudadanos, no fazió que amputar-lis-ne.

Iste nefasto día, o gubierno aragonés, formato por os partitos de dreitas (u ultradreitas, no se sape bien) PP e PAR, aprebó una bergüeñosa lei que no nomás no reconoxe os dreitos d'os fabladors d'aragonés e catalán, sino que ni sisquiera reconoxe a esistenzia d'as propias luengas.

Lebatos d'o suyo más irrazional anticatalanismo, s'imbentoron a esistenzia de dos luengas que o inchenio popular ha baltizato con os suyos acronimos como "lapao" e "lapapyp", indo encara más entabán. en rebaltizar o castellano como "lapolla" (fendo serbir os mesmos criterios "zientificos" que o PP-PAR) .

Entre as argumentazions (?) d'as portabozes d'os partitos tautes d'ista desinforme esferra luenguizida s'aludiba á o muito gasto que suponerba (gasto que en garra inte han cuaternato ni esmicazato). Ye curioso que no bi aiga diners ta protexer un importantismo patrimonio cultural, pero sí ta malfurriar-lo en zircuitos de motos e autos, con nombre en una luenga no ofizial d'a Comunidá Autonoma (leiga-se Motorland).

Ta más informazión, punchaz aquí.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

,

 

 

 

Manifiesto ofizial d'a Chunta Direutiba d'o Consello d'a Fabla Aragonesa

Fa bels diyas mos fébanos leco de l'astralazo que o Gubierno d'Aragón eba dato á l'aragonés en una modificazión á ra bichén Lei de Luengas de 2009 (que por atra parti dormiba á garrón cayito). Ista modificazión balloqueramén clamata "Abamproyeuto" esmalizia muito o testo encara en bigor.

Por ixo, a Chunta Direutiba d'o Consello, en reunión d'urchenzia, se beye en a obligazión de fer publico o siguién manifiesto:

 

Astralazo d'o Gubierno aragonés á ra Lei  de Luengas

O Gubierno d'Aragón remata de dar un astralazo (u dallada, pende d'a ferramienta que haiga feito serbir) á l'aragonés e á o catalán.

A Lei de Luengas que tenébanos no yera ta chitar codetes, pos ya naxió muito radita e amás ni o gubierno anterior ni iste no han feito cosa por lebar-la enta adebán. En reyalidá ye como si a Lei ese estatato encadata. Pero cuan as cosas ban mal, bels gobernans encara fan por que baigan peyor. E á o que se beye, en istas semos.

L'autual gubierno ha librato (u albortato, no se sape bien) una modificazión d'a Lei autual (el la clama "abamproyeuto") an que fuyen de dizir as cosas por o suyo nombre, refusando clamar aragonés (sin achetibos) á ra nuestra luenga, tornando á eufemismos como modalidaz de l'aragonés septentrional. En o que pertoca á o catalán s'imbentan tamién a denominazión azientifica d'aragonés oriental. No sapemos si á o español d'Aragón plegarán a clamar-lo "aragonés ozidental", pero tot podeba estar. Retalladas culturals?

Tornan á ra matraca, tamién muito zientifica (!), de que sigan os conzellos os que digan cómo se clama a suya luenga. Talmén á bella modalidá, por aclamazión popular, li den o nombre de "Bankia", como á o fillesno de falcón zaragozano, fruito d'a encuesta d'o conzello capitalino.

As almenistrazions aragonesas contestarán siempre en castellano e, si les peta, podrán contestar á un escrito en a modalidá lingüistica.

Á ra fin, por si bi ha bel dandalio, zircunduze l'anterior Lei de Luengas de 2009 e a desposizión final d'a Lei de Patrimonio (de 1999) que reculle a regulazión de coofizialidá e a efeutibidá d'os dreitos d'os fabladors.

Menos mal que o testo no remata con "ite missa est".

Ta leyer o testo d'a modificazión, punchar aquí.

 

O partito politico CHA esfiende debán d'o Consello d'Europa os dreitos lingüisticos d'os aragoneses

O 24 de mayo o grupo politico Chunta, conoxito tamién popularmén como CHA, presentó debán d'o Consello d'Europa una quexa formal sobre o incumplimiento d'a legalidá por parti d'os gubiernos aragonés e español en o que pertoca á os dreitos lingüisticos d'os aragoneses, guarenziatos por leis nazionals (Estatuto e Lei de Luengas), estatals (Constituzión) e internazionals (Carta Europea d'as Luengas Rechionals u Minoritarias, tratato siñato por o Estato español).

Ta saper más, punchaz en os binclos siguiéns:

 

 

 

 

 

 

Manifiesto d'o Consello d'a Fabla Aragonesa por o cumplimiento d'a Lei de Luengas

Debán d'o incumplimiento d'a Lei de Luengas por parti d'o Gubierno d'Aragón o Consello d'a Fabla Aragonesa fa publico o siguién manifiesto. Beyer en aragonés u en español

 

 

 

 

Dimisión en o Consello Superior de Luengas

O 18 de mayo o presidén e a bizepresidenta d'o Consello Superior de Luengas d'Aragón, José Bada Panillo e María Antonia Martín Zorraquino fazioron publica a suya dimisión en os cargos d'o debandito organo por a inazión d'o Gubierno aragonés.

Dimpués de dos añadas dende a suya creyazión e de cuasi tres de a publicazión en o B.O.A. d'a Lei de Luengas, ni o gubierno sozialista ni o popular han feito cosa por as lenguas d'Aragón. En o caso de l'aragonés por no creyer-se a unidá d'a luenga e charrar nomás de modalidaz lingüisticas (por as que tampó no han feito ni zarrapita) e en o caso d'o catalán por estar una parola tabú.

Qé son asperando con l'aragonés? Dizir o Requiescat in pace? Parixe que sí.

 

 

 

 

 

 

 

 

Más informazions

Manifiesto d'o Consello por o cumplimiento d'a Lei de Luengas

Repertorio de publicazions unitarias no periodicas en aragonés

 

 

 

   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

formulario